Istorija Vaterpola

( engl. waterpolo , nemacki Wasserball )  

Preteca vaterpola je sportska igra koja se prvi put pojavila 1869.godine u Velikoj Britaniji , zahvaljujuci nastojanjima sportskih strucnjaka , da se u vec tada jednolican program plivackih takmicenja unese vise zivosti . Utakmica koja je tada odigrana vrlo je malo licila na danasnju igru , ali je pobudila veliki interes medju okupljenom omladinom . Igru su nazvali foot-ball in the water ( fudbal u vodi ) . Godinu dana kasnije Londonski plivacki savez ( London Swimming Association ) formira posebnu komisiju sa zadatkom da izradi pravila igre . U pokusajima brze popularizacije ove nove igre , znacajnu ulogu je odigrao Veslacki klub Bournemouth , koji je 1876. godine odredio velicinu igralista od 50 jardi i po 7 igraca jedne ekipe , glavnog sudiju i dvojicu linijskih sudija . Buduci da je igraliste bilo bez golova , zadatak je jedne ekipe bio da loptu poloze na splav protivnicke ekipe .

Prva pravila vaterpolo igre izdao je William Wilson 1876.g. u Glasgowu , gde se na reci Dee odigrala prva utakmica , u kojoj su omedjene granice igralista . Vec u svojim pocecima vaterpolo osvaja sve vise i vise gledalaca i nalazi se na programima plivackih takmicenja i raznih pomorskih svecanosti . Pravila propisuju golove , igraci se ne smeju odgurivati od dna igralista , hvatati i bacati loptu sa dve ruke , a pogodak se priznaje onda  kada lopta citavim svojim obimom udje u gol . Slede medjusobni susreti skotskih i engleskih klubova , a uskoro se odrzavaju prvenstva Engleske , Skotske i Irske po jedinstvenim pravilima , po kojima izmedju ostalog , golman ne sme baciti loptu preko sredine igralista , a igraci ne smeju voditi ( drzati ) loptu pod vodom . Prema pravilima iz 1883.g. utakmica traje 20 minuta . Do utakmice izmedju Birminghama i Portsmoutha , odigranoj 1885.g. , svaka ekipa je imala po 12 igraca .

Vaterpolo se krajem 19. veka pojavljuje i na americkom kontinentu . Igra se u zatvorenim plivalistima , a umesto pogodaka u gol , zadatak je igre bio da igrac sa loptom u ruci dodirne oznaceno mesto na ogradi plivalista .

U Evropi se vaterpolo pojavljuje 1894.g. , i to najpre u Nemackoj , a zatim u Austriji , Belgiji , Francuskoj i Madjarskoj .

Od 1900.godine vaterpolo se neprestano ( osim 1904.g.) nalazi u programima Olimpijskih Igara . Prvi Olimpijski pobednik bila je Velika Britanija ( Osborne Club , Manchester ) na OI 1900.g. u Parizu .

Prvo prvenstvo Evrope odrzano je 1926. fodine u Budimpesti , gde je prvo mesto osvojila reprezentacija Madjarske .

Prvenstvo sveta je prvi put odrzano 1973. godine u Beogradu , a prvi svetski prvaci bili su Madjari ispred SSSR i YUG .

RAZVOJ NA PODRUCJU 'JUGOSLAVIJE'

Vaterpolo su u nase krajeve preneli studenti koji su studirali u Madjarskoj , Austriji i Nemackoj , gde je vaterpolo sport bio vec prilicno razvijen . Godine 1907. Somborsko sportsko udruzenje prvo uvodi vaterpolo u svoj program aktivnosti . Ono 1911.g. u Somboru organizuje prvenstvo juzne Madjarske uz ucestvovanje ekipa iz Vojvodine i Budimpeste . Godine 1908. grupa splitskih studenata , koji su vaterpolo naucili u Pragu , demonstrirala je tu igru u uvali kupalista "Bacvice" , u Splitu. Zagrebacki studenti 1921. koji su studirali u Becu osnivaju vaterpolo sekciju u HASK-u . Iste godine osniva se vaterpolo sekcija SSK Ilirija ( Ljubljana ) i u HSK Victoria ( Susak) , 1922.g , Pomorsko-sportski klub Baluni u Splitu ( danasnji Jadran ) , a 1924. u Dubrovniku SK Jug , u Kotoru Primorac , i Karlovacko sportsko udruzenje .

U periodu posle 1945.godine , vaterpolo u Jugoslaviji dozivljava punu afirmaciju . Osnivaju se klubovi sirom zemlje , pa se redovno odrzavaju prvenstva Jugoslavije , a od 1961 i zimska Prvenstva , koja se od 1973.godine odvijaju kao takmicenja za Kup Jugoslavije . Najistaknutiji klubovi su bili : Partizan , Mladost , Jug , Jadran , Primorac...

Nakon raspada Jugoslavije , pored Partizana punu afirmaciju dozivljavaju i Crvena Zvezda , Budvanska Rivijera , a posebno Becej koji je u poslednjih pet godina bez premca u Jugoslaviji , a maja meseca 2000. postao je i Prvak Evrope .

Sav materijal je preuzet iz Enciklopedije Fizicke Kulture u izdanju Jugoslovenskog leksikografskog zavoda , Zagreb 1977.i iz brosure izdate povodom Final four-a 2000 u Beceju .